Futbol və boks: illər sonra ortaya çıxan beyin fəsadları

Futbolçu üçün qapıya başla zərbə vurub topu tora göndərmək qədər həyəcanverici an azdır. Lakin bu hərəkətin dəfələrlə təkrarlanmasının, onilliklər sonra Alzheimer, Parkinson və motor neyron xəstəliyi kimi ciddi beyin zədələnmələrinə səbəb ola biləcəyinə dair sübutlar getdikcə artır.

Xəbərin.az  məlumat verir ki, 1928-ci ildə amerikalı patoloq Harrison Martland elmi məqaləsində bildirirdi ki, “bir müddətdir döyüş həvəskarları və təşkilatçılar mükafatlı boksçular arasında rinq dilində ‘punch drunk’ (yumruqdan sərxoş olma) adlandırılan qəribə bir vəziyyəti müşahidə edirlər”.

Bu vəziyyətin əsas əlamətləri arasında yırğalanaraq yerimə və şüur qarışıqlığı yer alırdı. Sözügedən hal daha çox “adətən zəif bədənli və başlarına ağır zərbələr alan boksçularda” müşahidə olunurdu.

Bəzi hallarda “yumruq sərxoşluğu” sonradan demensiyaya çevrilirdi və bu vəziyyət tibbi ədəbiyyatda “dementia pugilistica” kimi təsnif edilirdi. Bu termin, təkrar-təkrar baş travması alan boksçularda rast gəlinən demensiya növünü ifadə edir.

Əvvəllər problemin yalnız boksla məhdud olduğu düşünülürdü. Lakin son illərdə bu yanaşma dəyişib.

2002-ci ildə "Vest Bromviç Albion" klubunun sabiq futbolçusu Ceff Astl, demensiya diaqnozu aldıqdan sonra 59 yaşında vəfat edib.

ABŞ-da isə amerikalı futbolçu Mayk Vebster, idrak geriləməsi və Parkinsona bənzər simptomlar yaşadıqdan sonra 50 yaşında qəfil dünyasını dəyişib.